droom zoet de wraak

ode aan de thriller en zijn schrijvers

in zijn slaap
droomt thrillend lars kepler
van karl ove knausgârd
wiens zoon míjn strijd streed
en hoe hij ter vergelding
van jan brokken’s onschuld
giordano,s menselijk lichaam
samen met sara blædels
drie vergeten zusjes
in het tegenlicht
aan esther verhoef overhandigt
bij binchy’s hotel aan zee
onderwijl wieringa citerend
‘tommy – ‘dit zijn de namen’

zoet zijn wraak genietend
draait hij naar de morgenzon
waarin de nacht verdwijnt
en met zich
het noodlot neemt

Advertenties

bravo, plummie

  • ode aan P.G. Wodehouse

wodehouse.jpeg

als ik haar ontvluchten wil
de waan van alle dag
zit ik genesteld in mijn fauteuil
en laaf mij – voorbij de ernst van het leven
aan de mild ironische spot
waarmee een zijn versnipperde jeugd
en een onheus verguisd verleden
verruimde geest en pen zijn wonden likt

door zijn dienstwillige dienaar jeeves
of bertram (bertie) wilberforce wooster
– die shakespeare, tennyson en de bijbel
met pruimenmond of kolderiek
bij voortduring half citeren –
doe ik mij zetelen in het pluche
van een oud-engelse sociëteit, golfclub of bibliotheek
en laat ik mij – als een rijke nietsnut- fêteren
met vertellingen over gelijmde romances
of die werden gesmeed dan wel voorkomen
om het geïnvesteerde geërfde kapitaal
van de oud-engelse adel te zekeren

‘laten wij beginnen met een spiritueel‘
– ‘als ik jou was deed ik dat ook’ –
gniffelt galahad threepwood – mijn gastheer
dan praat ik jou bij over de geschiedenis
– aan venus ontvloden –
van de amor in het kippenhok
waarna hij – bij een tweede glas
gevolgd door de avonturen van ukridge
– financieel genie met tegenslag
discreet mijmerend – indiscreet onthult
hoe archie amerika ontdekte

als bij zonsondergang op blandings castle
– na een ‘bedankt, jeeves’ –
voor het derde glas tijdens het borreluurtje
veulens in galop hoofd en aderen binnen daveren
duiken wij in de sages en mythen
van mr. mulliner en zijn talrijke neven
de fantast stanley featherstonehaugh ukridge
en het eens zo roemruchte blandings castle
met haar volvette zeug, de keizerin van blandings

bij het bleke maneschijn in de zomernacht
als de butler zich discreet heeft verwijderd
memoreert hij de niets verhullende geschiedenis
over bloot op blandings castle
en de avonturen van sally
waarna – gekroniekt als de beste golfverhalen
op tafel de legende van de bovenbuurman komt
– die met de das met de blauwe hoefijzers –
een vertelling van lord emsworth – de dolende schurk
waarin hij hoofdrolt als hammenkoning

bij het – ‘uitstekend, jeeves’ – vierde glas
na evenzovele liefdesperikelen op blandings castle
– wanneer een diepe stilte dreigt te vallen
suggereert de dienstwillige dienaar
het verhaal van de inval
en volgt – na een ‘bravo, jeeves’
het meer hilarische dan amusante relaas
van clarence – de padvinder – die engeland redde

om middernacht – als de krakende butler
– zijn wenkbrauwen fronsend –
het kristal ververst en hervult
volgt met dubbele tong gesproken
de geschiedenis van de linke golfspeler
die met lokkende miljoenen
een ontvoerde zeug minzaam lachend
ontfutselt aan een verlegen vrijgezel
en met een ‘dit is het einde, jeeves’
spreekt mijn gastheer over een vrolijke romance
van een heer op vrijersvoeten
een verliefde butler in ware kerststemming –
die met dokter sally ‘diefje met verlos’ en ‘drie-in-een’ speelt

wanneer een derde fles – vooruit maar, jeeves – bijna leeg is
voegen zich gussie en katvis in het gehoor
en doen getapte verhalen de ronde
– onderbroken door sir agravaine –
over henry’s grote liefde
die uit herberg ‘de rustende hengelaar’
het meisje in de taxi – het meisje in het blauw
als een goudklompje meenam
naar een familiefestival van gevleugelde varkens
waaraan gratis geld en een luchtje zat

in de vroege ochtend – als de man met de hamer dreigt
en jeevens ‘malle mensen’ humt
verjagen gebakken spek en eieren
in het hoofd opkomende mist en nevel
en met jeeves in de plooi volgt
als lachgas – het verhaal van willem tell
die met zijn mondharmonicamysterie
het blazoen van de woosters
in de soep dreigt te draaien

dan – ontwakend uit wat voelt als lentekoorts
luister ik – met een half oor nog
naar de parabels van mickey mouse en het parelsnoer
het sprookje van sam en de schat
en – ten langen leste –
de historie van de nieuwe bezems
welke stiekem piccadilly jimmy plumpudding
doorseint aan psmith – aspirant bankier en journalist

uiteindelijk – als de dagelijkse plicht
het rumoer op blandings castle weer overstemt
is er jeeves – mijn trouwe toeverlaat
die mij met zeepneus en co
door dik en dun uit de pekel trekt
en mij begroet met een ‘goeie morgen bill’(?)

met een dankbaar gapend ‘wat een familie’
zwaai ik hem uit en reist hij
– het lied der liederen zingend –
terug naar het toneel op het kasteel
waar in de slag om de duiten
oom fred even langsflitst
en sir roderick spode en watkyn bassett
– met een mix van tomatensap en rauwe eieren –
de opkomende epidemie van misselijkheid verslaan

Sir Pelham Grenville Wodehouse (1881-1975), was een Brits-Amerikaans humoristisch schrijver wiens werk wordt gekenmerkt door subtiele humor, een fijn gevoel voor nuance, perfecte plots en een volledig voorbijgaan aan de ernst van het leven.

Wereldwijde faam verwierven zijn romankarakters Bertie Wooster en zijn bediende Reginald Jeeves. Jeeves is als butler zelfs een merknaam geworden (AskJeeves). Zijn verhalen over Mr.Mulliner met zijn talrijke neven, over de fantast Stanley Featherstonehaugh Ukridge en de roemruchte verhalen over Blandings Castle, met de volvette zeug, De Keizerin van Blandings, hebben een wereld voor zichzelf geschapen.

Zie ook:

Er zijn verschillende overzichten van zijn werken samengesteld (bibliografieën). In deze bibliografieën staan de boekuitgaven die er in Nederland gedaan zijn.
Voor Engeland en Amerika is goed uitgezocht welke overige publicaties er van Wodehouse zijn, zoals toneelwerk, musicalsongs, filmscripts, bijdragen aan tijdschriften en brieven.

Voor Nederland en het Nederlandse taalgebied is dit nog grotendeels onbekend. De Nederlandse boekuitgaven staan voor een deel in de Brinkman, de Nederlandse cumulatieve index van alle Nederlandse boekuitgaven.

Daarnaast zijn er verschillende bibliografieën van Nederlandse Wodehouse-boekuitgaven opgesteld. Dit zijn:

  • Eileen McIlvaine (1981) in: “P.G.Wodehouse, a centenary celebration” (eds. J.H.Heinemann & D.R.Bensen).
  • Rob Kooy (1984, 1985): “P.G.Wodehouse in Nederlandse vertaling”.
  • Eileen McIlvaine (1990): “P.G.Wodehouse, a comprehensive bibliography and checklist”.
  • Peter Nieuwenhuizen (1995): “What about Wodehouse? A Dutch bibliography”.
  • Tony Ring, Peter Nieuwenhuizen, Rob Kooy e.a. (2001): “Addendum to P.G.Wodehouse, a comprehensive bibliography and checklist”.
  • Rob Kooy, Etienne Corljé, Peter Nieuwenhuizen (2004): “P.G.Wodehouse in Nederlandse vertaling” (3e ed.).

De meeste Nederlandse uitgaven zijn hiermee in kaart gebracht, hoewel er nog steeds onbekende uitgaven opduiken.

Het onderzoek naar andere Wodehouse-uitgaven in het Nederlands, zoals tijdschriftpublicaties, bijdragen aan verzamelbundels en toneelwerk, is pas gestart in 1997. Toen werd het onderzoeksblad Cocktail Time opgericht, waarin de vele ontdekkingen gepubliceerd konden worden. Een van de resultaten hiervan is de boekpublicatie “Drie om één” geweest in 1998.